تاریخ آخرین آپدیت 2026-02-15 توسط دکتر شهربانو کاظمی متخصص طب فیزیکی و توانبخشی-نظام پزشکی104126
آزمایش نوار عصب عضله میتواند مشکل در اعصاب یا عضله و یا هر دو نشان دهد و همچنین به پیدا کردن علت مشکل و منبع آن کمک میکند این آزمایشات می تواند برای کسانی که دچار گزگز ، بی حسی ، درد ، ضعف عضلانی ، اسپاسم یا فلج هستند مفید باشد
فهرست مطالب
- 1 نوار عصب عضله ( EMG NCS ) چیست
- 2 دستگاه نوار عصب عضله ( EMG NCS )
- 3 نحوه ی انجام و گرفتن نوار عصب عضله ( EMG NCS ) :
- 4 طرز گرفتن نوار عصب دست (NCV + EMG)
- 5 🩺 چرا نوار عصب دست گرفته میشود؟
- 6 EMG و NCV چیست؟
- 7 تست نوار عصب عضله چقدر طول میکشد ؟
- 8 تست نوار عصب عضله درد دارد ؟
- 9 چگونه برای تست نوار عصب عضله آماده شویم ؟
نوار عصب عضله ( EMG NCS ) چیست
نوار عصب-عضله ( Electromyography and Nerve Conduction Studies ) ( EMG NCS ) :
تست نوار عصب عضله از دو تست EMG ( الکترومایوگرافی ) و NCS (مطالعه ی هدایت عصبی ) تشکیل میشود که فعالیت الکتریکی عضلات و اعصاب را برسی میکند و آنها را اندازه میگیرد و از آنها برای تشخیص انواع اختلالات عصبی و عضلانی استفاده میشود
این دو تست معمولا با هم انجام میشوند اما با هم متفاوت هستند
🔹 این تست یک نوع آزمایش عصب و عضله است که معمولاً همراه با EMG (الکترومیوگرافی) انجام میشود.
🔎 هدف تست
- بررسی میکند که پیامهای الکتریکی در طول اعصاب محیطی بدن (مثل دست و پا) با چه سرعت و شدتی منتقل میشوند.
- به پزشک کمک میکند تا بفهمد آیا عصب آسیب دیده یا تحت فشار است.
⚡ روش انجام
- الکترودهای کوچکی روی پوست در مسیر عصب قرار داده میشوند.
- عصب با یک تحریک الکتریکی خیلی خفیف (مثل برق ملایم) تحریک میشود.
- دستگاه ثبت میکند که سیگنال با چه سرعت و قدرتی حرکت کرده است.
🩺 موارد کاربرد
- سندروم تونل کارپ (گرفتگی عصب مچ دست)
- نوروپاتی دیابتی (آسیب اعصاب در بیماران دیابتی)
- آسیبهای عصبی بعد از شکستگی یا جراحی
- بیماریهای عضلانی–عصبی (مثل میاستنی یا گیلنباره)
🙂 حس بیمار
تست معمولاً دردناک نیست، ولی کمی ناخوشایند میتواند باشد.
کمی سوزش یا شوک الکتریکی خفیف در محل الکترودها احساس میشود. برای گرفتن نوار عصب و عضله به مراکز نوار عصب و عضله مراجعه کنید.
NCS چیست؟
NCS : سیگنال های عصبی تکانه های الکتریکی هستند که به سرعت در سراسر سیستم عصبی شما حرکت می کنند و پیامی را می رسانند
گاهی اوقات ممکن است مشکلاتی در فعالیت الکتریکی سیستم عصبی شما به وجود بیاد که باعث درد ، گز گز ، ضعف عضلانی شما شود
NCS سرعت و شدت فعالیت های الکتریکی یک عصب را اندازه گیری میکند و می تواند بگوید که آن عصب سالم است یا مشکل دارد
دستگاه نوار عصب عضله ( EMG NCS )
نحوه ی انجام و گرفتن نوار عصب عضله ( EMG NCS ) :
نحوه ی انجام آزمایش نوار عصب عضله NCS :
نحوه ی NCS : الکترود ها را روی پوست شما روی عصب قرار میدهند و با یک الکترود تحریک کننده یک تکانه ی الکتریکی خفیف را به عصب وارد می کند فعالیت عصب را ایجاد میکند و بقیه الکترود ها عکس العمل عصب در برابر آن تکانه ی محرک را ثبت میکنند .
جواب آزمایش NCS :
اگر سرعت سیگنال در عصب شما نسبت به یک عصب سالم کمتر باشد می تواند نشانه آسیب دیدگی عصب شما باشد که برای تشخیص روش درمان نیاز به ممکن است آزمایش های بیشتری مورد نیاز باشد
نحوه ی انجام تست نوار عصب عضله EMG :
برای انجام این آزمایش از الکترود های پوستی مشابه آزمایش NCS و به علاوه ی آن از سوزن بسیار نازکی هم استفاده می شود که از پوست رد شده به عضله میرسد
و از شما خواسته میشود که عضلات خود را منقبض کنید و یا خم کنید و یا استراحت دهید و … .
طرز گرفتن نوار عصب دست (NCV + EMG)
1. آمادگی قبل از تست
- نیاز به ناشتا بودن نیست.
- دستها تمیز و بدون کرم یا لوسیون باشه (چون روی تماس الکترودها اثر میذاره).
- داروهای خاص مثل رقیقکننده خون یا بیماریهای زمینهای رو به پزشک اطلاع بدید.
2. مرحله NCV (بررسی هدایت عصبی)
- پزشک یا تکنسین الکترودهای سطحی روی پوست دست و بازو میچسباند.
- با یک جریان الکتریکی خفیف، عصب تحریک میشود.
- دستگاه سرعت و شدت پاسخ عصبی را ثبت میکند.
- بیمار احساس یک شوک خیلی کوتاه و ملایم میکند (قابل تحمل است).
3. مرحله EMG (بررسی فعالیت عضله)
- پزشک یک سوزن خیلی نازک را وارد چند عضله دست یا بازو میکند.
- از بیمار خواسته میشود عضله را منقبض و سپس رها کند.
- دستگاه فعالیت الکتریکی عضله را در حالت استراحت و انقباض ثبت میکند.
- ممکن است کمی احساس فشار یا سوزش ایجاد شود، ولی خطرناک نیست.
4. مدت زمان تست
- معمولاً بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول میکشد (بسته به تعداد اعصاب و عضلاتی که باید بررسی شوند).
5. بعد از تست
- دست ممکن است کمی قرمز یا حساس شود (بهویژه در محل ورود سوزن EMG).
- این حالت موقتی است و معمولاً سریع برطرف میشود.
- نیاز به استراحت یا مراقبت خاصی نیست.
🩺 چرا نوار عصب دست گرفته میشود؟
تشخیص اینکه مشکل از عصب دست است یا از گردن/ستون فقراتست استفاده نکرده ؛ بلکه به شرح حال ، معاینه فیزیکی و دیگر آزمایشات هم توجه میکند
سندرم تونل کارپ (گرفتگی عصب مچ دست)
گزگز و خوابرفتگی دستها
ضعف یا افتادگی عضلات دست
آسیب عصب بعد از شکستگی یا جراحی
EMG و NCV چیست؟
🔹 NCV (Nerve Conduction Velocity)
- همون NCS (Nerve Conduction Study) هست.
- یعنی تست هدایت عصبی که سرعت و شدت انتقال پیام عصبی رو بررسی میکنه.
- با تحریک الکتریکی خفیف روی عصب انجام میشه.
🔹 EMG (Electromyography)
- تست الکترومیوگرافی یا بررسی فعالیت الکتریکی عضله.
- با یک سوزن خیلی ظریف وارد عضله میشه و فعالیت الکتریکی اون ثبت میشه.
- کمک میکنه پزشک بفهمه مشکل از خود عضله هست یا از عصبهایی که به اون عضله فرمان میدن.
🔍 تفاوت اصلی EMG و NCV
NCV (یا NCS): بررسی عملکرد و سرعت هدایت عصب.
- EMG: بررسی فعالیت الکتریکی و سلامت عضله.
🩺 چرا معمولاً با هم انجام میشن؟
- چون بعضی بیماریها روی عصب اثر میذارن (مثل سندروم تونل کارپ، نوروپاتی دیابتی).
- بعضیها روی عضله اثر میذارن (مثل میوپاتیها).
- بعضیها هم روی هر دو.
پزشک با ترکیب EMG + NCV دقیقتر میتونه تشخیص بده مشکل از کجاست:
- ریشه عصبی (مثل دیسک گردن یا کمر)
- عصب محیطی (مثل گیر افتادگی عصب)
- یا خود عضله
تست نوار عصب عضله چقدر طول میکشد ؟
مدت زمان نوار عصب عضله بستگی به تعداد عصب و عضله دارد و میتواند از ۱۵ دقیقه یا یک ساعت یا بیشتر ادامه پیدا کند
تست نوار عصب عضله درد دارد ؟
تست نوار عصب و عضله ممکن است برای بعضی افراد دردناک باشد، اما معمولاً درد قابل تحمل است. درد ناشی از ورود سوزن الکترود به عضله یا از شوک های الکتریکی خفیف به عصب است. این درد معمولاً بعد از پایان تست محو میشود. برای کاهش درد، شما میتوانید قبل از تست از پزشک خود درخواست کنید که داروی ضد درد یا موضعی برای شما تجویز کند. همچنین باید در طول تست به دستورات پزشک خود گوش کنید و تلاش کنید آرام باشید.
اگر در هر زمانی حس بیش از حد درد یا ناراحتی داشتید، به پزشک خود بگویید تا تست را متوقف یا تغییر دهد.
چگونه برای تست نوار عصب عضله آماده شویم ؟
1 – قبل از تست، به پزشک خود بگویید که چه داروهایی مصرف میکنید، چه بیماریهایی دارید، و چه عملهای کردید . بعضی از داروها ممکن است تاثیر منفی بر روی نتایج تست داشته باشند
2 – قبل از تست، از کشیدن سیگار، خوردن قهوه، چای، شکلات و هر چیز دیگری که کافئین دارد خودداری کنید. کافئین ممکن است باعث تغییرات در سیگنالهای عصبی شود
3 – قبل از تست، حمام کنید و پوست خود را خشک و تمیز نگه دارید. از استفاده از کرم، روغن، پودر یا هر چیز دیگری که ممکن است باعث لغزش الکترودها شود خودداری کنید
