درمان سنگ کلیه با لیزر (راهنمای جامع ۱۴۰۵ + فیلم و مراحل)

تاریخ آخرین آپدیت 2026-07-04 توسط دکتر مریم تراب پرهیز متخصص جراحی کلیه، مجاری ادراری و تناسلی (اورولوژی) شماره نظام پزشکی: 51816

درد طاقت‌فرسای سنگ کلیه، یکی از آزاردهنده‌ترین تجربه‌هایی است که هر فردی ممکن است با آن مواجه شود. در این میان، درمان سنگ کلیه با لیزر به عنوان یکی از پیشرفته‌ترین و موفق‌ترین روش‌ها شناخته می‌شود که با دقت بالا و دوره نقاهت کوتاه، جایگاه ویژه‌ای در اورولوژی یافته است. اما این روش دقیقاً چگونه انجام می‌شود و چه مزایایی نسبت به سایر گزینه‌های درمانی دارد؟ در این مقاله، پاسخ این سوالات را به زبانی ساده و علمی بررسی خواهیم کرد تا با آگاهی کامل تصمیم بگیرید.

درمان سنگ کلیه با لیزر چیست؟

درمان سنگ کلیه با لیزر یا لیتوتریپسی لیزری، روشی پیشرفته و کم‌تهاجمی برای خرد کردن سنگ‌های دستگاه ادراری است که بدون نیاز به برش روی پوست انجام می‌شود. در این روش، پزشک متخصص با استفاده از یک لوله باریک و انعطاف‌پذیر به نام اورتروسکوپ که مجهز به دوربین است، از طریق مجرای ادرار وارد مثانه و سپس به سمت حالب یا کلیه حرکت می‌کند.

پس از مشاهده دقیق سنگ، یک فیبر لیزری (معمولاً از نوع هولمیوم یا تالیوم) به سنگ تابانده می‌شود و آن را به قطعات بسیار ریز و گاهی به شکل گرد و غبار تبدیل می‌کند . قطعات بزرگ‌تر با یک سبد کوچک خارج می‌شوند و قطعات ریزتر به طور طبیعی از طریق ادرار دفع می‌گردند .

مراحل درمان سنگ کلیه با لیزر

برای کاهش استرس بیماران، بهتر است بدانید که در اتاق عمل چه اتفاقاتی رخ می‌دهد. فرآیند این عمل به طور معمول گام‌های زیر را طی می‌کند:

1. آماده‌سازی و بیهوشی: بیمار معمولاً تحت بیهوشی عمومی یا بی‌حسی از کمر (اسپینال) قرار می‌گیرد تا هیچ‌گونه دردی را حس نکند.
2. ورود به مجرا: پزشک ابزار مجهز به دوربین را به آرامی از مجرای ادرار عبور داده و با مانیتور مسیر را بررسی می‌کند.
3. تخریب سنگ: با رسیدن به سنگ، فیبر لیزر روشن شده و پالس‌های نوری سنگ را متلاشی می‌کنند.
4. پاکسازی: ذرات بسیار ریز با شستشو خارج می‌شوند و تکه‌های کمی بزرگتر با ابزاری شبیه به سبد (Basket) بیرون کشیده می‌شوند.
5. قرار دادن استنت (Stent DJ): در انتهای عمل، جراح معمولاً یک فنر باریک به نام استنت دبل جی را درون حالب قرار می‌دهد. این کار برای جلوگیری از انسداد مجرا ناشی از تورم یا حرکت خرده‌سنگ‌ها انجام می‌شود و معمولاً پس از ۱ تا ۴ هفته به راحتی در مطب خارج می‌گردد.

در روش سنگ‌شکنی با لیزر که معمولاً در حین اورتروسکوپی (Ureteroscopy) و توسط متخصص اورولوژی انجام می‌شود، یک فیبر لیزر انعطاف‌پذیر از طریق لوله‌ای باریک به نام اندوسکوپ (که به دوربین مجهز است) وارد مجاری ادراری می‌گردد. این فیبر با تابش انرژی لیزر، سنگ را به قطعات ریزتر خرد می‌کند؛ سپس این تکه‌ها با استفاده از یک سبدکِ مخصوص یا ابزارهای کمکی دیگر از مسیر ادرار خارج شده و دفع می‌شوند. این روش کم‌تهاجمی، یکی از گزینه‌های استاندارد و مؤثر برای درمان سنگ‌های حالب و کلیه محسوب می‌شود و به دلیل دید مستقیم و کنترل بالا، عوارض کمتری نسبت به برخی روش‌های قدیمی‌تر دارد (منبع: کلینیک مایو).

هزینه عمل لیزر سنگ کلیه

هزینه عمل لیزر سنگ کلیه در ایران به عوامل مختلفی مانند نوع مرکز درمانی (دولتی یا خصوصی)، اندازه و محل سنگ و تعرفه‌های مصوب بستگی دارد. اگرچه آمار دقیق و به‌روزی از هزینه این روش در دسترس نیست، اما به طور کلی، انجام این عمل در بیمارستان‌های دولتی با پوشش بیمه‌ای، هزینه نهایی را برای بیمار به شدت کاهش می‌دهد. در مقابل، بیمارستان‌های خصوصی به دلیل تعرفه‌های آزاد، هزینه‌های بالاتری دارند.

نوع مرکز درمانی و روش جراحی	هزینه تقریبی (سال ۱۴۰۵)	وضعیت پوشش بیمه پایه و تکمیلی
بیمارستان دولتی (روش لیزری TUL / RIRS)	۵,۰۰۰,۰۰۰ تا ۱۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان	پوشش تا ۹۰٪ تعرفه مصوب دولتی (فرانشیز ناچیز)
بیمارستان خصوصی تهران (روش لیزری TUL / RIRS)	۲۵,۰۰۰,۰۰۰ تا ۴۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان	پرداخت مابه‌التفاوت بر عهده بیمار (پوشش عالی با بیمه تکمیلی)
بیمارستان دولتی (جراحی بسته سنگ‌های بزرگ PCNL)	۱۰,۰۰۰,۰۰۰ تا ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان	پوشش تا ۹۰٪ تعرفه مصوب دولتی
بیمارستان خصوصی (جراحی بسته سنگ‌های بزرگ PCNL)	۵۰,۰۰۰,۰۰۰ تا ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان	پرداخت طبق سقف تعهدات جراحی‌های سنگین بیمه تکمیلی

هزینه نوار مثانه در سال 1405

درد بعد از عمل لیزر سنگ کلیه

درد پس از عمل لیزر سنگ کلیه، یکی از نگرانی‌های اصلی بیماران است که معمولاً به دلیل تحریک بافت‌های مجاری ادراری یا وجود استنت ایجاد می‌شود . این درد که اغلب به صورت خفیف تا متوسط در ناحیه پهلو، کمر یا زیر شکم احساس می‌شود ، با مصرف مسکن‌های تجویزی توسط پزشک قابل کنترل است و معمولاً طی چند روز بهبود می‌یابد . برای تسکین آن، استراحت کافی، استفاده از کمپرس گرم و افزایش مصرف مایعات نیز مؤثر است .

مزایای درمان سنگ کلیه با لیزر نسبت به جراحی باز

درمان سنگ کلیه با لیزر نسبت به جراحی باز، مزایای چشمگیری دارد که آن را به روشی برتر تبدیل کرده است. برخلاف جراحی باز که نیازمند برش بزرگ روی پوست و شکافتن بافت‌هاست، روش لیزری از طریق مجاری طبیعی بدن انجام می‌شود و کاملاً کم‌تهاجمی است . این تفاوت اساسی باعث می‌شود بیمار درد و خونریزی بسیار کمتری را تجربه کند.

همچنین دوره نقاهت در روش لیزری به شدت کوتاه‌تر است و بیمار طی یک تا دو روز به زندگی عادی بازمی‌گردد، در حالی که جراحی باز هفته‌ها زمان نیاز دارد. علاوه بر این، خطر عوارضی مانند عفونت، فتق و آسیب به بافت‌های اطراف در روش لیزری به حداقل می‌رسد .

مزیت کلیدی	درمان سنگ کلیه با لیزر	جراحی باز / روش‌های تهاجمی (مانند PCNL)
تهاجمی بودن	کم‌تهاجمی (بدون برش پوستی)؛ ابزار از طریق مجاری طبیعی وارد می‌شود	تهاجمی؛ نیاز به برش روی پوست و ایجاد تونل مستقیم به کلیه
کاهش خون	افت هموگلوبین کمتر و نیاز بسیار کمتر به تزریق خون	افت هموگلوبین بیشتر و خطر خونریزی و تزریق خون بالاتر
مدت بستری	بستری کوتاه‌تر؛ معمولاً سرپایی یا یک روزه	بستری طولانی‌تر؛ معمولاً حداقل یک شب و دوره نقاهت ۲ تا ۴ هفته
درد پس از عمل	درد کمتر و مصرف مسکن پایین‌تر	درد بیشتر و نیاز به مسکن بالاتر
خطر عوارض جدی	خطر کمتر عوارضی مانند پارگی لگنچه کلیه، آسیب به بافت‌های اطراف و فتق	خطر بالاتر عوارضی مانند آسیب به احشاء مجاور، فتق و عفونت‌های عمیق

نوبت فیبرو اسکن کبد در کرج

فیلم لیزر سنگ کلیه

چه کسانی کاندیدای مناسبی برای درمان سنگ کلیه با لیزر هستند؟

اگرچه این روش بسیار کارآمد است، اما تصمیم نهایی بر عهده پزشک اورولوژیست است. به طور کلی، درمان سنگ کلیه با لیزر برای افراد زیر بهترین انتخاب است:

• افرادی که سنگ کلیه آنها بزرگتر از ۰.۵ سانتی‌متر است و امکان دفع طبیعی آن وجود ندارد 
• بیمارانی که سنگ کلیه باعث درد شدید و غیرقابل تحمل در آنها شده است 
• افرادی که سنگ کلیه مسیر خروج ادرار را مسدود کرده و باعث آسیب به کلیه شده است 
• بیمارانی که به دلیل سنگ کلیه دچار عفونت‌های مکرر مجاری ادراری شده‌اند 
• افرادی که سنگ آنها به روش‌های غیرتهاجمی مانند سنگ‌شکنی برون‌اندامی (ESWL) پاسخ نداده است 
• بیمارانی که سنگ آنها در نواحی خاصی از کلیه یا حالب قرار دارد که با لیزر قابل دسترسی است 
• سنگ‌هایی با جنس سخت (مانند کلسیم اگزالات) که به سنگ‌شکنی امواجی پاسخ نمی‌دهند 

تست یورودینامیک چگونه انجام میشود؟

عمل لیزر سنگ کلیه چقدر طول میکشد

مدت زمان عمل لیزر سنگ کلیه معمولاً بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه است، اما این زمان به عوامل مختلفی مانند اندازه، محل و جنس سنگ، نوع دستگاه لیزر و تجربه جراح بستگی دارد . برای مثال، یک مطالعه نشان داده است که استفاده از لیزر با توان بالا (۱۰۰ وات) می‌تواند زمان عمل را به طور قابل‌توجهی کاهش دهد. همچنین وجود سنگ‌های بزرگتر یا متعدد ممکن است مدت زمان عمل را افزایش دهد . پس از عمل، بیمار معمولاً یک روز در بیمارستان بستری می‌شود.

عوامل مؤثر بر مدت زمان عمل لیزر سنگ کلیه

• توان دستگاه لیزر: استفاده از لیزر با توان بالاتر (مانند ۱۰۰ وات) می‌تواند زمان عمل را کاهش دهد .
• اندازه و تعداد سنگ‌ها: سنگ‌های بزرگتر یا متعدد معمولاً به زمان بیشتری برای خرد شدن نیاز دارند .
• محل سنگ: برخی منابع اشاره دارند که محل قرارگیری سنگ در کلیه یا حالب نیز می‌تواند بر زمان جراحی تأثیر بگذارد .

عوارض احتمالی؛ آیا درمان سنگ کلیه با لیزر خطرناک است؟

درمان سنگ کلیه با لیزر روشی ایمن با عوارض عمدتاً خفیف و گذراست. شایع‌ترین عوارض شامل قولنج کلیوی، تب و وجود خون در ادرار هستند که اغلب جزو عوارض درجه‌ی یک یا دو (خفیف تا متوسط) طبقه‌بندی می‌شوند.

عوارض جدی‌تر مانند تنگ‌شدن حالب نیز رخ می‌دهد، با این حال میزان بروز آن پایین است و با برخی لیزرهای جدیدتر تا حدودی بیشتر دیده شده است. همچنین استفاده از لیزرهای پرقدرت می‌تواند به طور موقت و وابسته به دوز انرژی، باعث افزایش نشانگرهای آسیب کلیوی شود که معمولاً طی ۱۰ روز به حالت عادی بازمی‌گردد.

دسته‌بندی عوارض	عوارض خاص
دسته‌بندی عوارض	عوارض خاص
عوارض خفیف تا متوسط (شایع‌تر)	خون در ادرار، قولنج کلیوی، تب پس از عمل، درد و مشکلات ادراری
عوارض جدی‌تر (نادرتر)	تنگی حالب، آسیب به مجرای ادرار، باقی ماندن قطعات سنگ، عفونت ادراری
عوارض مربوط به تجهیزات و عملکرد	شکستگی فیبر لیزر، سوختگی سطحی پوستی کارکنان
آسیب کلیوی (تحت بررسی)	افزایش موقت نشانگرهای آسیب کلیوی

مراقبت‌های قبل و بعد از عمل لیزر سنگ کلیه

برای اینکه تجربه موفقی از درمان سنگ کلیه با لیزر داشته باشید، رعایت نکات زیر الزامی است:

قبل از عمل:

• انجام آزمایش ادرار جهت اطمینان از عدم وجود عفونت فعال (در صورت وجود عفونت، ابتدا باید آنتی‌بیوتیک مصرف شود).
• ناشتا بودن به مدت ۸ ساعت قبل از جراحی.
• قطع داروهای رقیق‌کننده خون (مانند آسپرین یا وارفارین) با هماهنگی پزشک معالج.

بعد از عمل:

• نوشیدن آب فراوان: مهم‌ترین کار بعد از عمل، نوشیدن حداقل ۳ لیتر آب در روز است تا خرده‌سنگ‌ها به سرعت شسته شده و خارج شوند.
• تغییر رنگ ادرار: دیدن خونابه یا رنگ صورتی در ادرار تا چند روز پس از عمل کاملاً طبیعی است و جای نگرانی ندارد.
• مدیریت سوزش ادرار: وجود استنت دبل جی ممکن است باعث تکرر ادرار یا سوزش خفیف شود که پزشک برای کنترل آن داروهای مسکن و شل‌کننده مجرا تجویز می‌کند.

عمل لیزر سنگ کلیه بیهوشی دارد

بله، عمل لیزر سنگ کلیه معمولاً با بیهوشی انجام می‌شود تا بیمار در طول جراحی هیچ دردی احساس نکند و جراح بتواند با دقت کامل عمل را انجام دهد. با این حال، بیهوشی به یک نوع خاص محدود نمی‌شود و پزشک با توجه به شرایط بیمار، اندازه و محل سنگ و تشخیص خود، بهترین روش را انتخاب می‌کند.

انواع روش‌های بیهوشی در عمل لیزر سنگ کلیه

• بیهوشی عمومی: بیمار کاملاً بیهوش است و تنفس او توسط دستگاه کنترل می‌شود. این روش رایج‌ترین گزینه است و به جراح کنترل کاملی بر حرکات بیمار می‌دهد.
• بیهوشی نخاعی: با تزریق بیحسی از ناحیه کمر، نیمه‌ی تحتانی بدن بی‌حس می‌شود. بیمار بیدار است اما دردی احساس نمی‌کند و برای برخی بیماران گزینه‌ی مناسبی است.
• بیهوشی موضعی: در موارد خاص و برای سنگ‌های کوچک‌تر، تنها از بیحسی موضعی در مجرای ادرار استفاده می‌شود که کم‌تهاجمی‌ترین گزینه است.

انتخاب نوع بیهوشی کاملاً به صلاحدید پزشک متخصص بیهوشی و جراح اورولوژی بستگی دارد و پس از ارزیابی کامل شرایط شما تعیین می‌شود.

نتیجه‌گیری

درمان سنگ کلیه با لیزر امروزه به عنوان یکی از پیشرفته‌ترین و مؤثرترین روش‌های کم‌تهاجمی برای از بین بردن سنگ‌های کلیه و حالب شناخته می‌شود. این تکنیک با دقت بالا، دوره نقاهت کوتاه و نرخ موفقیت چشمگیر، توانسته است جایگاه ویژه‌ای در اورولوژی مدرن پیدا کند.

اگرچه ممکن است با عوارض خفیفی مانند خون در ادرار یا ناراحتی موقت همراه باشد، اما در مجموع روشی ایمن و قابل‌اطمینان است. با این حال، انتخاب بهترین روش درمانی باید بر اساس نظر متخصص و پس از بررسی کامل شرایط فردی هر بیمار صورت گیرد تا بهترین نتیجه حاصل شود.

سوالات متداول کاربران