تست یورودینامیک چگونه انجام میشود؟ – تفسیر جواب و عوارض تست

تاریخ آخرین آپدیت 2026-06-15 توسط مبینا نقوی

تست یورودینامیک یا نوار مثانه، روشی تخصصی برای ارزیابی عملکرد ذخیره‌سازی و تخلیه ادرار است. این تست به پزشک نشان می‌دهد که مثانه، اسفنکتر و مجرای ادرار چطور با هم کار می‌کنند. برخلاف تصور عموم، تست یورودینامیک دردناک نیست؛ فقط ممکن است اندکی ناراحت‌کننده باشد. انجام آن برای بیمارانی که بی‌اختیاری، تکرر ادرار یا احساس تخلیه ناقص دارند، بسیار راهگشاست. با کمک این تست، علت اصلی مشکلات ادراری تشخیص داده شده و درمان دقیق‌تری آغاز می‌شود.

تست یورودینامیک چیست

نوار مثانه مجموعه‌ای از بررسی‌های تخصصی برای ارزیابی نحوه ذخیره‌سازی و تخلیه ادرار توسط مثانه است. این تست که به «نوار مثانه» نیز معروف است، عملکرد هماهنگ ماهیچه دترسور (ماهیچه مثانه)، اسفنکتر (دریچه خروجی) و مجرای ادرار را می‌سنجد. برخلاف سونوگرافی که فقط ساختار را نشان می‌دهد، آزمایش یورودینامیک رفتار دینامیک این اعضا را در لحظه پرشدن و خالی شدن بررسی می‌کند. این روش برای تشخیص دقیق علت بی‌اختیاری، تکرر ادرار، احتباس ادراری و عفونت‌های مکرر ادراری کاربرد دارد.

مواردی که یورودینامیک تشخیص می‌دهد

• مثانه بیش‌فعال (Overactive Bladder)
• بی‌اختیاری استرسی (فشار مثانه هنگام سرفه و عطسه)
• انسداد خروجی مثانه (مثلاً در اثر بزرگ شدن پروستات)
• ضعف یا عدم هماهنگی ماهیچه دترسور
• اختلالات عصبی مثانه در بیماران ام‌اس یا دیابت

نوار مثانه چگونه انجام میشود؟

1) آماده‌سازی بیمار و نصب کاتترها

• از شما خواسته می‌شود لباس زیر خود را درآورده و گان بیمارستان بپوشید.
• روی صندلی مخصوص یا تخت معاینه دراز می‌کشید.
• ناحیه تناسلی با ماده ضدعفونی تمیز می‌شود.
• یک کاتتر نازک (با ژل بی‌حس کننده) از مجرای ادرار وارد مثانه می‌شود. (احساس فشار دارید، اما درد شدید نیست)
• یک کاتتر دیگر نیز وارد مقعد یا واژن می‌شود. (فقط فشار شکمی را اندازه می‌گیرد)

2) مرحله ذخیره‌سازی (سیستومتری)

حالا بخش اصلی تست عملکرد مثانه شروع می‌شود:

• از طریق کاتتر مثانه، مایع استریل (نرمال سالین) با سرعت آهسته (معمولاً ۵۰-۱۰۰ سی‌سی در دقیقه) به مثانه تزریق می‌شود.
• سنسورها فشار داخل مثانه و فشار شکمی را لحظه به لحظه ثبت می‌کنند.
• از شما خواسته می‌شود در لحظاتی که اولین حس پری، حس شدید ادرار و احساس غیرقابل کنترل را دارید، به پزشک بگویید.
• تزریق تا زمانی ادامه می‌یابد که یا شما نتوانید تحمل کنید یا به حجم ۵۰۰-۶۰۰ سی‌سی برسید.

در یک تست طبیعی، مثانه بدون انقباض ناگهانی (بی ثباتی دترسور) و با فشار پایین تا ۴۰۰-۵۰۰ سی‌سی پر می‌شود.

3) مرحله تخلیه (مطالعه فشار-جریان)

• پس از پر شدن مثانه، از شما خواسته می‌شود روی همان صندلی ادرار کنید. (بله، در همان وضعیت!)
• فلومتر میزان سرعت جریان ادرار را اندازه می‌گیرد.
• همزمان، کاتترها فشار مثانه حین ادرار کردن را ثبت می‌کنند.
• پزشک بررسی می‌کند که آیا ماهیچه دترسور (ماهیچه مثانه) به اندازه کافی منقبض می‌شود و اسفنکتر به موقع باز می‌شود.

4) برداشت کاتترها و پایان تست

• پس از اتمام ادرار، هر دو کاتتر به آرامی خارج می‌شوند.
• از شما خواسته می‌شود مدتی استراحت کنید و در صورت نیاز، مجدداً ادرار کنید تا مثانه کاملاً تخلیه شود.
• کل تست یورودینامیک معمولاً ۲۰ تا ۴۵ دقیقه طول می‌کشد.

هزینه نوار مثانه در سال 1405

عوارض نوار مثانه

نوار مثانه یا تست نوار مثانه روشی کم‌خطر است، اما مانند هر پروسیجر تهاجمی، عوارض احتمالی به همراه دارد. شایع‌ترین عارضه، سوزش خفیف هنگام ادرار کردن تا ۴۸ ساعت پس از تست است که خودبه‌خود برطرف می‌شود. همچنین ممکن است در ابتدای ادرار، چند قطره خون دیده شود – به ویژه در آقایان به دلیل عبور کاتتر از پروستات.

عوارض نادر اما جدی‌تر شامل عفونت ادراری با علائمی مانند تب، لرز و ادرار بدبو است. در موارد بسیار نادر، احتباس حاد ادراری (ناتوانی در تخلیه مثانه) رخ می‌دهد که نیاز به سوندگذاری مجدد دارد. احساس درد یا فشار حین تست طبیعی است و جای نگرانی ندارد. نوشیدن مایعات زیاد پس از تست، خطر عفونت را کاهش می‌دهد.

نوع عارضه	علائم اصلی	اقدام لازم
سوزش خفیف هنگام ادرار	احساس سوزش و ناراحتی در مجرای ادرار هنگام دفع	نوشیدن مایعات فراوان، نیازی به درمان خاصی نیست
خونریزی خفیف در ابتدای ادرار	مشاهده چند قطره خون صورتی رنگ در شروع ادرار	استراحت و مایعات کافی، در صورت تداوم به پزشک اطلاع دهید
عفونت ادراری	تب و لرز، ادرار بدبو و کدر، درد پهلوها	مراجعه به پزشک برای آنتی‌بیوتیک درمانی
احتباس حاد ادراری	ناتوانی کامل در ادرار کردن، درد شدید زیر شکم	سوندگذاری مجدد توسط پزشک
درد یا گرفتگی عضلات لگن	احساس گرفتگی شبیه به قاعدگی در زنان	استراحت و مسکن ساده با تجویز پزشک

هزینه نوار مغز در سال ۱۴۰۵ + تعرفه با بیمه

تفسیر تست یورودینامیک

تفسیر تست یورودینامیک نیازمند تحلیل همزمان چندین پارامتر است. پزشک با بررسی نمودارهای فشار-حجم مثانه در دو مرحله ذخیره‌سازی و تخلیه، عملکرد طبیعی یا غیرطبیعی را تشخیص می‌دهد. در مرحله ذخیره‌سازی، وجود انقباضات ناخواسته نشانه مثانه بیش‌فعال است. در مرحله تخلیه، کاهش جریان ادرار همراه با فشار بالای مثانه، معمولاً به معنای انسداد خروجی (مانند بزرگی پروستات) می‌باشد.

نشانه‌های نتیجه طبیعی

• اولین حس پری مثانه بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ سی‌سی ثبت شده باشد
• حداکثر حجم تحمل شما بالای ۴۰۰ سی‌سی باشد
• در مرحله پر شدن، انقباض ناخواسته دیده نشود
• حداکثر جریان ادرار بالای ۱۵ میلی‌لیتر در ثانیه باشد

نشانه‌های نیاز به پیگیری با پزشک

• فشار دترسور در مرحله ذخیره بالای ۱۵ سانتی‌متر آب
• وجود انقباضات ناگهانی مثانه هنگام پر شدن (احتمال مثانه بیش‌فعال)
• جریان ادرار کمتر از ۱۰ میلی‌لیتر در ثانیه
• باقیمانده ادراری بیش از ۱۰۰ سی‌سی پس از تخلیه

In transobturator tape (TOT) placement, through small incisions placed in the groins and in the vagina under the urethra, the mesh can be placed under the urethra in the correct position without having to pass needles blindly through the retropubic space, as in transvaginal tape (TVT).

در روش قرار دادن نوار ترانس اوبتوراتور (TOT)، از طریق برش‌های کوچکی که در کشاله ران و واژن زیر مجرای ادرار ایجاد می‌شود، می‌توان مش را در زیر مجرای ادرار در موقعیت صحیح قرار داد، بدون اینکه مانند روش نوار ترانس واژینال (TVT) سوزن‌ها را کورکورانه از فضای رتروپوبیک عبور دهیم.

به نقل از: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/

چه کسانی باید تست نوار مثانه انجام دهند؟

نوار مثانه برای همه افراد مبتلا به مشکلات ادراری ضروری نیست، اما در گروه‌های خاصی یک آزمایش کلیدی محسوب می‌شود. پزشک معمولاً این تست را زمانی تجویز می‌کند که درمان‌های ساده‌تر (مانند دارو یا فیزیوتراپی) نتیجه نبخشیده باشند یا علائم پیچیده و غیرعادی باشند. همچنین افرادی که کاندیدای جراحی لگن یا پروستات هستند، پیش از عمل به این تست نیاز دارند. در بیماران مبتلا به بیماری‌های عصبی مانند ام‌اس، دیابت پیشرفته یا آسیب نخاعی، تست نوار مثانه برای بررسی عملکرد مثانه ضروری است.

افرادی که باید این تست انجام دهند:

• بیماران با بی‌اختیاری ادراری مقاوم به درمان دارویی
• کاندیدهای جراحی پروستات یا افتادگی مثانه
• افراد دارای عفونت‌های مکرر ادراری بدون علت مشخص
• بیماران ام‌اس، پارکینسون یا آسیب نخاعی
• کودکان با بی‌اختیاری شبانه مقاوم به درمان

آمادگی قبل از انجام تست نوار مثانه

برای آمادگی قبل از تست یورودینامیک، نیازی به ناشتا بودن نیست. یک ساعت پیش از تست، مثانه خود را کاملاً خالی کنید سپس حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ سی‌سی مایعات بنوشید تا مثانه به تدریج پر شود. در صورت مصرف داروهای رقیق‌کننده خون (مانند وارفارین یا آسپرین)، حتماً پزشک را مطلع کنید. اگر عفونت ادراری یا تب دارید، تست به تعویق می‌افتد.

در روز تست از کرم‌های موضعی و رابطه جنسی خودداری کنید. یک همراه داشته باشید و لباس راحت بپوشید. نگرانی از درد نداشته باشید – فقط کمی فشار احساس خواهید کرد.

چه کاری انجام دهید	چه کاری انجام ندهید	دلیل
می‌توانید غذا بخورید	ناشتا نمانید	ناشتایی تأثیری بر نتایج تست ندارد
۱ ساعت قبل تست را خالی کنید، سپس ۳۰۰-۵۰۰ سی‌سی مایعات بنوشید	مثانه کاملاً خالی یا بیش از حد پر نباشد	برای شروع تست به حجم مشخصی از ادرار نیاز است
داروهای معمول را طبق برنامه مصرف کنید	بدون هماهنگی، داروهای رقیق‌کننده خون (آسپرین، وارفارین) را قطع نکنید	این داروها خطر خونریزی پس از کاتترگذاری را افزایش می‌دهند
در صورت داشتن تب یا سوزش ادرار، تست را به تعویق بیندازید	با عفونت ادراری فعال تست ندهید	کاتتر می‌تواند عفونت را به مثانه منتقل کند
استحمام روز قبل یا صبح روز تست	از کرم، لوسیون یا پماد در ناحیه تناسلی استفاده نکنید	این مواد ممکن است روی حس یا عملکرد کاتتر تأثیر بگذارند
لباس راحت و گشاد بپوشید، یک همراه داشته باشید	پس از تست تا ۲ ساعت رانندگی نکنید	احتمال دارد احساس سبکی یا ناراحتی خفیف داشته باشید
با نواربهداشتی خارجی می‌توانید تست دهید	از تامپون استفاده نکنید	تامپون ممکن است با قرارگیری کاتتر تداخل ایجاد کند

آیا نوار عصب عضله درد دارد؟

نوار مثانه درد دارد

نگرانی از درد، شایع‌ترین دلیل ترس بیماران از انجام تست یورودینامیک است. اما باید گفت این تست درد شدید ندارد، اما ممکن است در برخی مراحل احساس ناراحتی یا فشار داشته باشید.

هنگام وارد کردن کاتتر بسیار نازک به مجرای ادرار، احساس سوزش خفیف یا فشار دارید – شبیه حالتی که می‌خواهید ادرار کنید اما نگه داشته‌اید. این مرحله کمتر از ۳۰ ثانیه طول می‌کشد. در مرحله پر کردن مثانه با مایع، حس پری و نیاز فوری به دفع پیدا می‌کنید که کاملاً طبیعی است و قرار است همین حس اندازه‌گیری شود.

در این روش از ژل بی‌حس کننده موضعی روی کاتتر استفاده می‌شود. پس جای نگرانی نیست – ناراحتی آنقدر کم است که حتی نیاز به بیهوشی ندارید و بلافاصله پس از پایان تست، همه علائم از بین می‌روند.

تخلیه نشدن مثانه

تخلیه نشدن کامل مثانه یا احتباس ادراری، وضعیتی است که پس از دستشویی رفتن، هنوز مقدار قابل توجهی ادرار در مثانه باقی می‌ماند. این مشکل می‌تواند حاد (ناگهانی و دردناک) یا مزمن (تدریجی و بدون درد) باشد. شایع‌ترین علل شامل بزرگی پروستات در مردان، ضعف ماهیچه مثانه، عوارض دارویی یا اختلالات عصبی است. اگر احساس می‌کنید پس از ادرار کردن، مثانه‌تان هنوز پر است، حتماً به پزشک مراجعه کنید. آزمایش یورودینامیک می‌تواند علت دقیق این مشکل را تشخیص دهد.

مرکز نوار عصب و عضله در شمال تهران

تست یورودینامیک در تهران

مرکز یورودینامیک ویستان به عنوان یکی از کلینیک‌های تخصصی در حوزه اورولوژی و تشخیص اختلالات عملکردی مثانه شناخته می‌شود. این مرکز معمولاً با بهره‌گیری از تجهیزات پیشرفته یورودینامیک و حضور متخصصین اورولوژی، خدمات تشخیصی دقیقی را برای بیماران مبتلا به بی‌اختیاری ادرار، تکرر ادرار، و مشکلات تخلیه مثانه ارائه می‌دهد. فضای این مرکز اغلب به گونه‌ای طراحی شده که حریم خصوصی بیماران حفظ شود و فرایند تست با کمترین استرس ممکن انجام گیرد.

خدماتی که معمولاً در این مرکز ارائه می‌شود:

• تست یورودینامیک کامل (نوار مثانه): بررسی همزمان فشار و حجم مثانه.
• اوروفلومتری: اندازه‌گیری سرعت و حجم جریان ادرار.
• الکترومیوگرافی (EMG): ارزیابی فعالیت عضلات کف لگن و اسفنکتر.
• بررسی باقیمانده ادراری: اندازه‌گیری میزان ادرار باقی‌مانده پس از تخلیه با سونوگرافی.
• ویزیت تخصصی اورولوژی: تفسیر نتایج و ارائه برنامه درمانی.

نام مرکز	آدرس	تلفن و پذیرش
کلینیک یورودینامیک مرزداران	بلوار مرزداران، بین اتوبان اشرفی اصفهانی و یادگار امام.	02191090158
کلینیک یورودینامیک صادقیه	اتوبان اشرفی اصفهانی – فلکه دوم صادقیه.	02191092872
کلینیک یورودینامیک ستارخان	ستارخان نبش تهران ویلا و حبیب الله.	02191092872
کلینیک یورودینامیک ونک	میدان ونک، خیابان ملاصدرا.	02191092338
کلینیک یورودینامیک شهرری	شهرری – خیابان غیوری.	02191092878
کلینیک یورودینامیک جردن	جردن، بالاتر از ظفر.	02191092338
کلینیک یورودینامیک سعادت آباد	سعادت آباد خیابان سرو.	02191092878

جمع‌بندی

تست یورودینامیک یا نوار مثانه، یک روش تشخیصی دقیق و کم‌خطر برای شناسایی علت مشکلات ادراری مانند بی‌اختیاری، تکرر و احتباس است. اگرچه ممکن است کمی ناراحت‌کننده باشد، اما درد شدیدی ندارد و عوارض جدی آن نادر است. آمادگی قبل از تست ساده است و نتایج آن به پزشک کمک می‌کند درمان مناسب را تجویز کند. به جای نگرانی از تست، به این فکر کنید که انجام آن شما را یک قدم به رفع مشکلتان نزدیک‌تر می‌کند. با خیال راحت این تست را انجام دهید.

سوالات رایج بیماران